سبک فرزندپروری مستبد و سختگیرانه ؛ ویژگیهای والدین و کودکان
والدین در رابطه با پرورش، تعلیم و تربیت فرزندان خود معمولا از چهار سبک مستبدانه، آسان گیر، بی تفاوت و مقتدرانه استفاده می کنند.
این چهار سبک بر اساس میزان توجه و پاسخ دهی والدین به نیازهای کودک خود و انتظارات و توقعاتی که از کودک خود دارند تعریف و مشخص می شود.
در هر کدام از این شیوه ها، والدین خصوصیات رفتاری و عاطفی ویژگی های دارند و از طرفی نیز ویژگی های روانشناختی، عاطفی و رفتاری خاصی در کودک خود بوجود می آورند.
کتابچه 101 نکته فرزندپروری از 10 کتاب (pdf)
در زیر نگاهی می اندازیم به ویژگی های والدین و کودکان در سبک مستبدانه :
ویژگی های والدین (توجه و پاسخ دهی پایین – توقع، کنترل و نظارات بالا )
1-سرد و خشک
والدین معمولا احساسات مثبت خود را کنترل می کنند و بروز نمی دهند و بطور کلیشه ای و قالبی با فرزند خود رابطه برقرار می کنند
2-متوقع
توقع بسیار زاید دارند و انتظار دارند که همه زندگی کودک بر اساس میل و نظر آنها انجام پذیرد
3- کنترل کننده
سعی می کنند کنترل کاملی بر همه جنبه های کودک خود داشته باشند
4- سرزنش کننده
در مقابل اشتباهات کوچک و بزرگ کودک بسیار سرزنش کننده هستند
5- تنبیه کننده
برای نافرمانی یا اشتباهات کودک مجازات در نظر می گیرند و کودک را به شکل کلامی یا بدنی تنبیه می کنند
6- طرد کننده
برخی آنها در مقابل درخواست های کودک رفتارهای طرد کنند و کنار زننده دارند
7- اعمال قوانین سخت
قوانین انها خیلی سخت است و در وضع قوانین نیازها و توانمندی های کودک در نظر گرفته نمی شود
8- اجبار و زور
برای انچه که باید انجام شود کودک را تحت اجبار و فشار می گذارند
9- بی توجه به نیازهای کودک
بیش از آنکه به نیازهای کودک توجه کنند بر نیازهای خود متمرکز هستند
10- محدود کننده
به کودک فضای خیلی زیادی برای تجربه کردن و آموختن چیزهای جدید و متفاوت را نمی دهند
11- عدم توضیح جهت خواسته ها و رفتارهای خود
خود را ملزم به آوردن دلیل و توجیه برای درخواست ها و رفتارهای خود در مقابل کودک نمی بینند
12- دستور دهنده
مدام در حال دستور دادن و امر کردن هستند
13- فرمانده
خود را فرمانده می دانند و همه هم باید اطاعت کنند و دستورات را اجرا کنند
14- نیازمند احترام شدید
برای آنها موضوع احترام از درجه اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و در جایی که احترام آنها حفظ نشود می توانند واکنش های شدید نشان دهند.
ویژگی های کودکان
1- مضطرب و ترسو
برخی از کودکان این گونه والدین، اضطرابی همیشگی را با خود به همراه دارند و ممکن است در برخی جنبه های زندگی خود، با ترمز روانی زندگی کنند
2-خشمگین و عصیان گر
خشمی پنهان دارند که انفجارهای گه گداری را نیز با خود به همراه دارد. در عین حال ممکن است در دوران نوجوانی دست به عصیانگری بزند و بطور مثال مدرسه رو رها کند.
3- پرخاشگر
کودکانی که الگوی رفتاری پرخاشگری را برای حل و فصل مسائل فردی، اجتماعی و ارتباطی خود بر می گزینند.
4-وسواسی
در برخی از کودکان اضطراب زیاد آنها می تواند به رفتارها و الگوهای وسواسی تبدیل شود
5- بدبین و بی اعتماد
به دلیل وجود والدین غیر قابل اعتماد و واکنشی، کودک نیز از دریچه بدبینی، شک و بی اعتمادی به دنیای اطراف خود نگاه می کند.
6- نارضایتی
به دلیل انکار و همینطور سرکوب بیش از اندازه نیازهای اولیه کودک، نوعی از نارضایتی همیشگی می تواند دامن کودک را بگیرد
7- خجالتی و کمرو
به دلیل تجربه تحقیر، سرزنش و انتقاد زیاد، کودک خجالتی می شود و انزوا گزینی اختیار می کند
8- مشکل در ارتباط با همسالان
کودک به دلیل خجالتی و کمرو بودن، پرخاشگری، وسواس و اضطراب بالا، با همسالان خود دچار مشکل می شود.
9- افسرده
کودک در لاک خود فرو می رود و توانایی لذت بردن و همینطور تمایل خود برای بازی، کسب مهارت و موفقیت را از دست می دهد.
10- بی انگیزه
کودک انگیزه و شور لازم برای انجام تکالیف و رشد و شکوفایی خود را ندارد
12- اهمال کار
کودک در انجام وظایف و تکالیف خود اهمالکاری می کند. زیرا آن را تکلیف خود نمی داند بلکه فکر می کند که این تکلیف تحمیلی است از بیرون به او
12- مشکل در تصمیم گیری و انتخاب کردن
توانایی تصمیم گرفتن و انتخاب کردن نیاز به جسارت و شهامت دارد که این کودکان به دلیل داشتن اضطراب و وسواس، معمولا در این کار ناموفق هستند
13- رقابت جویی
کودک زندگی را یک میدان رقابت و جنگ می داند و تمام تلاش او برای برنده شدن می باشد. باخت برای او اتفاقی وحشتناک است.
ناگفته نماند که ممکن است یک کودک فقط دچار برخی از این ویژگی ها شود و کیفیت آن هم در کودکان مختلف، می تواند متفاوت باشد.
کتابچه 101 نکته فرزندپروری از 10 کتاب (pdf)
پادکست رادیو والدگری را در اپلیکیشنهای زیر دنبال کنید و بشنوید:
